-
Oud fabrieksterrein
HAZEMEIJER HENGELO
Hazemeijer Hengelo vindt zijn oorsprong in het begin van de twintigste eeuw en is onlosmakelijk verbonden met de industriële ontwikkeling van Twente. In 1907 startte Floris Hazemeijer zijn elektrotechnisch bedrijf in een leegstaande textielfabriek in Hengelo. Wat begon als een bescheiden onderneming groeide in korte tijd uit tot een belangrijke speler binnen de Nederlandse elektrotechnische industrie.
In 1914 werd het karakteristieke fabrieksterrein gerealiseerd dat vandaag de dag bekendstaat als het Hazemeijer-complex. Vanuit deze locatie werden schakelkasten, verdeelinrichtingen en andere elektrotechnische installaties geproduceerd die hun weg vonden naar industrieën in binnen- en buitenland. Hazemeijer leverde een belangrijke bijdrage aan de elektrificatie van Nederland in de eerste helft van de twintigste eeuw — een periode waarin elektriciteit steeds essentiëler werd voor industrie, infrastructuur en stedelijke ontwikkeling.
Het fabrieksterrein in Hengelo groeide in de decennia daarna uit tot een omvangrijk en modern productiecomplex. De industriële architectuur, met robuuste bakstenen gevels, hoge raampartijen en ruime fabriekshallen, weerspiegelt de bouwstijl en schaal van de vroeg-industriële periode in Twente. Hazemeijer werd daarmee niet alleen een economische motor voor Hengelo, maar ook een beeldbepalend onderdeel van het industriële erfgoed in de regio.
Door fusies en schaalvergroting binnen de elektrotechnische sector veranderde de bedrijfsstructuur in de loop van de twintigste eeuw, maar de naam Hazemeijer bleef in Hengelo synoniem voor innovatie, techniek en maakindustrie. Het complex vormt tot op de dag van vandaag een tastbare herinnering aan de industriële bloeiperiode van Hengelo en de belangrijke rol van de elektrotechniek in de ontwikkeling van Nederland.
Bron: Holechistorie
-
Ruim 100 jaar historie
Meer dan een eeuw lang stond het Hazemeijer-terrein in Hengelo in het teken van technologische vooruitgang en industriële ontwikkeling. Het complex ontwikkelde zich tot een herkenbaar baken binnen het Twentse landschap, waar productie, innovatie en vakmanschap samenkwamen. De voortdurende uitbreidingen en aanpassingen aan het terrein weerspiegelen de groei van de elektrotechnische sector en de veranderende eisen van de tijd.
Hazemeijer speelde een rol in uiteenlopende projecten binnen de energievoorziening, industrie en utiliteitsbouw. Daarmee was het bedrijf niet alleen regionaal van betekenis, maar ook landelijk en internationaal actief. Het terrein groeide uit tot een plek waar technische kennis werd ontwikkeld, toegepast en doorgegeven aan nieuwe generaties vakmensen.
De historische gelaagdheid van het complex is vandaag nog zichtbaar in de opzet van de gebouwen en de robuuste industriële architectuur. Samen vertellen zij het verhaal van ruim 100 jaar elektrotechniek in Hengelo — een geschiedenis die nauw verweven is met de economische en technologische ontwikkeling van Twente en Nederland.
Hazemeijer werd in 1891 opgericht door de familie Hazemeijer in Hengelo, een stad in de provincie Overijssel, Nederland. Het bedrijf begon als een kleine onderneming die elektrotechnische componenten produceerde, met een focus op schakelaars, transformatoren en relais. Deze producten waren essentieel voor de opkomende elektriciteitssector, die zich in deze tijd snel aan het ontwikkelen was, en boden de basis voor de latere groei van het bedrijf.
In de beginjaren richtte Hazemeijer zich vooral op de binnenlandse markt, waar de industriële revolutie leidde tot een grotere vraag naar betrouwbare en efficiënte elektrische systemen. Het bedrijf profiteerde van de groeiende vraag naar elektriciteit en de behoefte aan infrastructuur om het snelgroeiende netwerk van energievoorziening te ondersteunen.
In de eerste decennia van de 20e eeuw kende Hazemeijer een periode van snelle groei en technologische vooruitgang. Het bedrijf, dat oorspronkelijk begon als een relatief klein productiebedrijf, breidde zijn activiteiten aanzienlijk uit en vestigde zich als een belangrijke speler binnen de elektrotechnische sector. Gedurende deze tijd ontwikkelde Hazemeijer een breed scala aan producten en technologieën die niet alleen de industriële sector, maar ook de opkomende elektriciteitsinfrastructuur in Nederland aanzienlijk beïnvloedden.
Hazemeijer speelde een sleutelrol in de vroege fasen van de elektrificatie van Nederland. Het bedrijf ontwikkelde en produceerde diverse elektrische schakelsystemen, transformatoren en andere apparatuur die essentieel waren voor het opzetten van een betrouwbare en efficiënte elektriciteitsvoorziening. De innovaties van Hazemeijer waren van cruciaal belang voor de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk, dat in deze tijd steeds verder werd uitgebreid om zowel stedelijke als landelijke gebieden te voorzien van elektriciteit.
In de periode tussen 1920 en 1940 beleefde Hazemeijer een tijd van belangrijke technologische doorbraken die het bedrijf in staat stelden om zich verder te profileren als een voorloper in de elektrotechnische industrie. Deze decennia markeerden een periode van snelle industriële vooruitgang, waarbij Hazemeijer zijn productassortiment en expertise uitbreidde naar nieuwe en opkomende markten.
Een van de belangrijkste innovaties van Hazemeijer in deze periode was de ontwikkeling van schakelaars voor hoogspanning. In de vroege 20e eeuw, toen de vraag naar elektriciteit snel groeide, was er een toenemende behoefte aan veilige en betrouwbare apparatuur voor het beheer van elektriciteit op hoge spanningen. Hazemeijer speelde hierop in door innovatieve schakelaars te ontwikkelen die geschikt waren voor het schakelen van elektriciteit bij hogere spanningen dan tot dan toe mogelijk was. Deze schakelaars waren essentieel voor de groeiende elektriciteitsnetwerken en de ontwikkeling van industriële toepassingen waarbij hoge spanningen vereist waren.
De periode van de jaren 1960 en 1970 was voor Hazemeijer een cruciale fase in de ontwikkeling van het bedrijf, gekarakteriseerd door een ambitieuze internationale expansie. Gedurende deze decennia breidde Hazemeijer zijn activiteiten aanzienlijk uit, zowel qua productaanbod als geografisch bereik. Waar het bedrijf voorheen voornamelijk gericht was op de Nederlandse markt, begon het nu wereldwijd te opereren en leverde het elektrotechnische oplossingen aan klanten in verschillende landen, zowel binnen Europa als daarbuiten.
Hazemeijer had zich in de jaren ’50 al gepositioneerd als een betrouwbare speler in de Nederlandse elektrotechnische sector, maar in de jaren ’60 werd duidelijk dat het bedrijf zijn succes wilde voortzetten door internationaal uit te breiden. De groeiende vraag naar industriële automatisering en elektrotechnische producten in Europa bood Hazemeijer de kans om zijn expertise en producten naar andere markten te brengen.
De periode van de jaren 1960 en 1970 was voor Hazemeijer een cruciale fase in de ontwikkeling van het bedrijf, gekarakteriseerd door een ambitieuze internationale expansie. Gedurende deze decennia breidde Hazemeijer zijn activiteiten aanzienlijk uit, zowel qua productaanbod als geografisch bereik. Waar het bedrijf voorheen voornamelijk gericht was op de Nederlandse markt, begon het nu wereldwijd te opereren en leverde het elektrotechnische oplossingen aan klanten in verschillende landen, zowel binnen Europa als daarbuiten.
Hazemeijer had zich in de jaren ’50 al gepositioneerd als een betrouwbare speler in de Nederlandse elektrotechnische sector, maar in de jaren ’60 werd duidelijk dat het bedrijf zijn succes wilde voortzetten door internationaal uit te breiden. De groeiende vraag naar industriële automatisering en elektrotechnische producten in Europa bood Hazemeijer de kans om zijn expertise en producten naar andere markten te brengen.
Hoewel de naam Hazemeijer in de hedendaagse bedrijfswereld niet meer actief is, blijft de invloed van het bedrijf onverminderd groot. De technologieën, innovaties en systemen die Hazemeijer gedurende zijn bestaan heeft ontwikkeld, hebben de elektrotechnische industrie blijvend gevormd en bieden nog steeds een solide basis voor de vooruitgang in het veld.
Veel van de oplossingen die Hazemeijer ooit op de markt bracht, zoals de geavanceerde schakelsystemen, hoogspanningsinstallaties en innovatieve automatiseringsproducten, worden nog steeds toegepast in diverse sectoren zoals energievoorziening, industrie, transport en infrastructuur. De technologische erfenis van Hazemeijer leeft voort in de moderne systemen van vandaag, die vaak gebruik maken van de fundamentele principes en ontwerpen die het bedrijf destijds heeft gepionierd.
1907
Oprichting in Hengelo
Op 12 juli 1907 richtte Floris Hazemeyer in een voormalige textielfabriek aan de Marskant 43 in Hengelo een vennootschap onder firma op. Het jonge bedrijf richtte zich op het ontwerpen en produceren van schakelmateriaal voor laagspanningsinstallaties. Deze producten waren essentieel voor de opkomende elektriciteitssector, die zich in deze tijd snel aan het ontwikkelen was en boden de basis voor de latere groei van het bedrijf.
In de beginjaren richtte Hazemeijer zich vooral op de binnenlandse markt, waar de industriële revolutie leidde tot een grotere vraag naar betrouwbare en efficiënte elektrische systemen. Het bedrijf profiteerde van de groeiende vraag naar elektriciteit en de behoefte aan infrastructuur om het snelgroeiende netwerk van energievoorziening te ondersteunen.
Begin 20e eeuw
Groei en innovatie
In de eerste decennia van de 20e eeuw kende Hazemeijer een periode van snelle groei en technologische vooruitgang. Het bedrijf, dat oorspronkelijk begon als een relatief klein productiebedrijf, breidde zijn activiteiten aanzienlijk uit en vestigde zich als een belangrijke speler binnen de elektrotechnische sector. Gedurende deze tijd ontwikkelde Hazemeijer een breed scala aan producten en technologieën die niet alleen de industriële sector, maar ook de opkomende elektriciteitsinfrastructuur in Nederland aanzienlijk beïnvloedden.
Hazemeijer speelde een sleutelrol in de vroege fasen van de elektrificatie van Nederland. Het bedrijf ontwikkelde en produceerde diverse elektrische schakelsystemen, transformatoren en andere apparatuur die essentieel waren voor het opzetten van een betrouwbare en efficiënte elektriciteitsvoorziening. De innovaties van Hazemeijer waren van cruciaal belang voor de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk, dat in deze tijd steeds verder werd uitgebreid om zowel stedelijke als landelijke gebieden te voorzien van elektriciteit.
1920 - 1940
Technologische doorbraken
In de periode tussen 1920 en 1940 groeide Hazemeijer uit tot een belangrijk elektrotechnisch bedrijf, zowel in Nederland als daarbuiten. Door de snelle opkomst van elektriciteit in industrie, infrastructuur en huishoudens nam de vraag naar schakelmateriaal en verdeelinrichtingen sterk toe. Hierdoor breidde het bedrijf zijn productiecapaciteit uit en groeide ook het fabrieksterrein in Hengelo met nieuwe werkplaatsen, laboratoria en hallen.
Hazemeijer leverde in deze jaren installaties voor grote industriële projecten, waaronder elektriciteitsvoorzieningen voor fabrieken en mijnbouw. Tegelijkertijd begon het bedrijf zich internationaal te ontwikkelen, met samenwerkingen en licenties in verschillende Europese landen. Ook werd in deze periode geïnvesteerd in onderzoek en productontwikkeling, waardoor Hazemeijer technisch voorop bleef lopen binnen de elektrotechnische sector.
Aan het einde van de jaren dertig was het bedrijf uitgegroeid tot een modern opererend industrieel concern. Met honderden medewerkers en een sterk groeiend fabrieksterrein speelde Hazemeijer een belangrijke rol in de industriële ontwikkeling van Hengelo en Twente.
1940-1960
Oorlog en wederopbouw
De Tweede Wereldoorlog had grote gevolgen voor Hazemeijer en het fabrieksterrein in Hengelo. Tijdens de oorlogsjaren kwam de productie grotendeels onder Duitse controle te staan en werd het bedrijf ingezet voor de oorlogsindustrie. In oktober 1944 werd Hengelo zwaar gebombardeerd door de geallieerden, waarbij ook delen van de fabrieken van Hazemeijer werden getroffen.
Na de oorlog begon een periode van wederopbouw en modernisering. De beschadigde fabriekshallen werden hersteld en uitgebreid, terwijl de vraag naar elektrotechnische installaties sterk toenam door de wederopbouw van Nederland en Europa. Hazemeijer groeide opnieuw snel en leverde schakelmateriaal, verdeelinrichtingen en installaties voor industrie, energievoorziening en infrastructuur.
1960 - 1980
Internationale groei en onderdeel van Holec
In de jaren zestig en zeventig bleef Hazemeijer zich verder ontwikkelen binnen de snel groeiende elektrotechnische sector. De vraag naar schakelmateriaal, verdeelinrichtingen en installaties voor energievoorziening en industrie nam sterk toe door de industrialisatie en de uitbreiding van elektriciteitsnetwerken in Nederland en daarbuiten.
In 1963 werd Hazemeijer onderdeel van het elektrotechnische concern Holec. Binnen dit grotere verband werden verschillende Nederlandse elektrotechnische bedrijven samengebracht. Hierdoor kreeg Hazemeijer toegang tot internationale markten, meer technologische samenwerking en een bredere productontwikkeling.
Het fabrieksterrein in Hengelo bleef in deze periode een belangrijke productielocatie. Nieuwe hallen en faciliteiten werden gebouwd en honderden medewerkers werkten hier aan de ontwikkeling en productie van elektrotechnische installaties voor industrie en energievoorziening.
1980 - 2000
Reorganisatie en vertrek van de industrie
In de jaren tachtig kreeg de elektrotechnische industrie te maken met grote veranderingen. Internationale concurrentie en economische tegenwind zorgden ervoor dat bedrijven zich moesten reorganiseren. Ook binnen het Holec-concern, waar Hazemeijer inmiddels onderdeel van was, vonden meerdere herstructureringen plaats. Dit leidde tot veranderingen in de organisatie en een afname van het aantal arbeidsplaatsen.
In de jaren negentig veranderde het eigendom van het concern opnieuw en werden verschillende bedrijfsonderdelen verkocht of samengevoegd. De productieactiviteiten werden steeds verder geconcentreerd op nieuwe en modernere locaties. Uiteindelijk verhuisden de laatste industriële activiteiten naar een nieuw bedrijventerrein in Hengelo.
Aan het einde van de jaren negentig kwam daarmee een einde aan de oorspronkelijke fabrieksfunctie van het historische Hazemeijer-terrein. De grote fabriekshallen en gebouwen bleven achter als stille getuigen van bijna een eeuw industriële geschiedenis en vormden het begin van een nieuwe fase voor het gebied.
2000 - Heden
Een nieuwe toekomst
Aan het begin van de 21e eeuw kwam het voormalige Hazemeijer-terrein grotendeels leeg te staan nadat de industriële activiteiten waren verplaatst naar andere locaties. De fabriekshallen en gebouwen, ooit het hart van de elektrotechnische industrie in Hengelo, kregen daarmee een nieuwe uitdaging: het vinden van een toekomst voor dit bijzondere industriële erfgoed.
In de jaren daarna werd stap voor stap gewerkt aan de herontwikkeling van het terrein. De karakteristieke gebouwen bleven behouden en kregen nieuwe functies, waarbij het industriële verleden zichtbaar bleef. Oude fabriekshallen werden getransformeerd tot werkplekken voor bedrijven, culturele organisaties en creatieve ondernemers.
Vandaag de dag is het Hazemeijer-terrein uitgegroeid tot een levendige plek waar werken, cultuur en ontmoeting samenkomen. Bedrijven, ateliers, horeca en culturele instellingen zoals Oyfo en het Kamak-theater geven het gebied een nieuwe dynamiek. Daarmee heeft het terrein een tweede leven gekregen, waarin de rijke geschiedenis van Hazemeijer nog altijd voelbaar is, maar waarin ook volop ruimte is voor nieuwe initiatieven en ontwikkelingen.
Bron: Holechistorie
Bron: Holechistorie
Bron: Holechistorie
Bron: Holechistorie
